Oýun sanawy


Dünýäniň ätiýaçlyk pul gaznalarynda dollaryň paýy rekord derejede peseldi
01 Aprel. 08:12Halkara Pul gaznasynyň (HPG) täze hasabatyna görä, dünýäniň ätiýaçlyk pul gorlarynyň umumy möçberi taryhda ilkinji gezek 13 trillion dollardan geçdi. Emma bu ösüşe garamazdan, ABŞ-nyň dollarynyň dünýäniň ätiýaçlyk gorlaryndaky tutýan paýy soňky 30 ýylyň iň pes derejesine düşdi. 2025-nji ýylyň jemleri boýunça dünýäniň Merkezi banklarynyň pul aktiwleri 6,5% ösüp, jemi 13,1 trillion dollara ýetdi.
Bu maliýe özgerişleriniň esasy görkezijileri şulardan ybarat:
• ABŞ dollary: Dollaryň dünýä ätiýaçlyklaryndaky paýy 56,77%-e çenli azaldy. Şeýlelik bilen, dollar 1995-nji ýyldan bäri iň pes görkezijisini täzeledi (öňki ýyl bu görkeziji 58,52% bolupdy).
• Ýewro: Ýewropa bileleşiginiň pul birligi dünýä ätiýaçlyklarynyň 20,25%-ini emele getirip, durnukly ornuny saklady.
• Ýapon ýeni: Ýapon puluna bolan gyzyklanma artdy we onuň paýy 5,78%-e ýetdi. Bu 2020-nji ýyldan bäri iň ýokary derejedir.
• Hytaý ýuany: Ýuanyň ätiýaçlyk gorlardaky paýy tersine peselip, 2017-nji ýyldan bäri iň pes görkezijisine — 1,95%-e düşdi.
Şeýle hem okanyň


Özbegistanda latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň täzelenen we kämilleşdirilen görnüşi tassyklanyldy
Bugün 10:24Özbegistanyň Prezidenti latyn elipbiýine esaslanýan özbek ýazuwynyň täzelenen görnüşini tassyklamak hakyndaky möhüm kanuna gol çekdi. Resmi resminama 2027-nji ýylyň 22-nji aprelinde doly güýje girer. Elipbiýniň täze nusgasy 28 sany harpdan we apostrof belgiden ybarat bolup, ozalky ýazuwda giňden ulanylan käbir harp birleşmelerini aýratyn harplar bilen çalşyrmagy göz öňünde tutýar. Netijede, häzirki wagtda ulanylýan «Sh» harp birleşmesi «Ş», «Ch» — «Ç», «Oʻ» — «Ö», al «Gʻ» bolsa «Ğ» görnüşinde ýazylar, şeýle hem «Ng» birleşmesi elipbiýiň aýratyn birligi hökmünde aýrylar.
Täze kanunyň kabul edilmegi bilen baglylykda, Özbegistanyň Ministrler Kabineti ýakynda täzelenen latyn elipbiýine geçmek boýunça ýörite döwlet maksatnamasyny tassyklamalydyr. Bu maksatnama täze ýazuw düzgünleriniň ýurduň dürli pudaklarnda, şol sanda neşirýatda, maglumat ulgamlarynda we dolandyryş edaralarynda haýsy möhletlerde ornaşdyryljagyny anyk kesgitlər. Kanun güýje giren gününden başlap, ähli köpçülikleýin habar beriş serişdeleri, döwlet edaralary we resmi edaralar resminamalary täze bitewi düzgünler esasynda ýöretmäge borçly bolarlar.
Şeýle hem täze elipbiýe geçiş döwründe ýüze çykyp biljek kynçylyklaryň öňüni almak üçin ýeňillikler göz öňünde tutuldy: 2027-nji ýylyň 22-nji apreline çenli öňki elipbiýde çap edilen resminamalar, pul birlikleri we gymmatly kagyzlar öz güýjüni doly saklar. Döwlet edaralarynyň öňki nyşanlaryny, binalardaky ýazgylary we ýol görkezijilerini bolsa olar fiziki taýdan könelýänçä ýa-da hökümet maksatnamasynda görkezilen möhletlere çenli ulanmaga rugsat berler. Mundan başga-da, täze düzgünlere laýyklykda taýýarlanan mekdep okuw kitaplaryny 2031-nji ýyla çenli çap edip tamamlamak meýilleşdirilýär.