Oýun sanawy


Maý aýy Türkmenistanyň jemgyýetçilik-syýasy durmuşynda iň gyzgalaňly we ähmiýetli döwürleriň biri hasaplanýar. Milli senenama laýyklykda, şu aýyň dowamynda ýurtda birnäçe iri döwlet baýramlary dabaraly ýagdaýda bellenilip geçilýär. Bu dabaralar taryhy ýatlamalary saklamaga, milli gymmatlyklary dabaralandyrmaga we döwletliligiň esaslaryny berkitmäge gönükdirilendir.
Aýyň ilkinji uly çäresi 9-njy maýda bellenilýän Ýeňiş günüdir. Bu senede Türkmenistan 1941–1945-nji ýyllaryň urşunda edermenlik görkezen gerçekleriniň hatyrasyny belent tutýar. Ýurduň ähli welaýatlarynda ýadygärliklere gül goýmak dabaralary we watançylyk çäreleri geçirilip, halkyň parahatçylygy goramakdaky taryhy goşandy ýene bir gezek nygtalýar. Şeýle hem, 18-nji maýda Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Döwlet baýdagynyň güni bilelikde baýram edilýär. Bu sene döwlet özygtyýarlylygynyň we hukuk esaslarynyň nyşany hökmünde Aşgabatdaky Baş baýdak sütüniniň ýanynda geçirilýän resmi dabaralar bilen utgaşýar.
2026-njy ýylyň maý aýy paýtagt Aşgabat üçin aýratyn taryhi ähmiýete eýedir. 25-nji maýda şäheriň esaslandyrylmagynyň 145 ýyllyk ýubileýi bellenilýär. «Ak mermerli şäher» hökmünde dünýä tanylan paýtagtymyzda bu sene mynasybetli XXV halkara sergi we maslahat guralar. Şäher güni diňe bir baýramçylyk dabarasy bolman, eýsem Aşgabadyň dünýäniň iň owadan we döwrebap merkezleriniň biri hökmünde gazanan üstünlikleriniň jemlemesi bolar.
Maý aýynyň soňky ýekşenbesinde bellenilýän Türkmen halysynyň güni we mukaddes Gurban baýramy aýyň baýramçylyk dabaralaryny jemleýär. ÝUNESKO-nyň sanawyna giren türkmen haly sungatyna bagyşlanan çäreler medeni mirasy gorap saklamaga hyzmat edýär. Gurban baýramy bolsa ýurtda ruhy-ahlak gymmatlyklarynyň dabaralanmagy hökmünde döwlet derejesinde üç günüň dowamynda bellenilip, iş güni däl diýlip yglan edilýär.
Şeýle hem okanyň


Türkmenistanyň döwlet tebigy goraghanalary manul pişigini öwrenmek boýunça bilelikdäki gözleg işlerini geçirdiler
Bugün 07:05«Köpetdag», «Bathyz», «Köýtendag» we «Gaplaňgyr» döwlet tebigy goraghanalarynyň ylmy işgärleri Köpetdagyň beýik dag guşaklyklarynda täsin seýrek duş gelýän ýabany pişik bolan manuly gözlemek we gözegçilik etmek boýunça bilelikde giň göwrümli işleri geçirdiler. Bu barada «Türkmenistan» gazetinde habar berildi.
Manul 2024-nji ýylda çap edilen Türkmenistanyň Gyzyl kitabynyň 4-nji neşirinde «ýitip barýan görnüş», Tebigaty goramagyň halkara bileleşiginiň (IUCN) Gyzyl sanawynda bolsa «ýitmek howpuna ýakyn görnüş» derejesi bilen kesgitlendi. XIX asyryň ahyrlarynda we XX asyryň ortalarynda ýurdumyzyň daglyk bölgelerinde köp gabat gelen hem bolsa, soňky ýyllarda bu haýwan hakynda takyk maglumatlar örän azdy.
Ylmy işgärleriň 2018-nji ýyldan bäri geçirýän gözegçilikleriniň netijesinde manul pişigi Duşakerek dagynda, «Köpetdag» goraghanasynyň çäginde, Mürze dagynda, Daştoý deresinde, Uly Balkanda, golaýda bolsa Balkan welaýatynyň Daşky gurşawy goramak müdirligi bilen bilelikde geçirilen barlaglarda Kiçi Balkan dagynda fototuzaklaryň üsti bilen hasaba aldy.
Manul — gür tüýli, gysga aýakly, ýüzünde özboluşly gara zolaklary bolan kiçi göwrümli ýabany pişikdir. Beýleki pişik gurluşly haýwanlar bilen deňeşdirilende tizliginiň haýallygy sebäpli, ol öz awuny gemrijileriň hinleriniň hem-de gaýa jaýryklarynyň agzynda bukulyp awlaýar. Gizlenmek häsiýetiniň ýokarylygy sebäpli manul tebigatda örän seýrek duş gelýän we az öwrenilen görnüşleriň biri bolmagynda galýar.