Oýun sanawy

Türkmenistanda elguşlar bilen bagly amallary amala aşyrmagyň täze kadalary tassyklanyldy

05 Aprel. 08:06

Çeşme

Türkmenistanyň Daşky gurşawy goramak ministrligi ýurtda bürgüt, laçyn we ütelgi ýaly awçylykda ulanylýan ýyrtyjy guşlary saklamagyň, söwdasyny etmegiň we serhetden geçirmegiň tertibini düzgünleşdirýän täze resminamany kabul etdi. 2026-njy ýylyň fewral aýynda tassyklanan bu kadalar toplumy, milli awçylyk däplerini gorap saklamak we ýabany tebigatyň serhetüsti söwdasyny halkara standartlaryna laýyk getirmek maksadyny okaýar. Täze düzgünnama Adalat ministrligi tarapyndan resmi taýdan hasaba alyndy we ähli gyzyklanma bildirýän taraplar üçin hökmany ýerine ýetirilmeli resminama öwrüldi.

Tassyklanan tertibe görä, elguşlara eýelik edýän ähli fiziki we ýuridik şahslar öz guşlaryny döwlet edaralarynda hem-de Elguş awçylarynyň milli jemgyýetinde hasaba aldyrmaga borçludyrlar. Hasaba alyş amaly bäş iş gününiň dowamynda amala aşyrylyp, guşuň eýesine degişli şahadatnama berilýär. Bu talap guşlaryň sanyna we olaryň gelip çykyşyna gözegçilik etmäge, şeýle hem awçylyk medeniýetiniň hukuk binýadyny berkitmäge mümkinçilik berer.

Elguşlary Türkmenistana getirmek ýa-da ýurtdan alyp gitmek meselesinde gözegçilik has-da güýçlendirildi. Indi islendik eksport we import amallary diňe Daşky gurşawy goramak ministrliginiň ýörite rugsatnamasy esasynda amala aşyrylyp bilner. Aýratyn bellemeli zat, eger guşuň görnüşi CITES halkara konwensiýasynyň sanawyna girýän bolsa, onda goşmaça halkara rugsatnamalarynyň hem bolmagy talap edilýär. Türkmenistanyň bu konwensiýa goşulmagy, sebitde ýitip gitmek howpy astyndaky ýyrtyjy guşlaryň bikanun söwdasyna garşy göreşde möhüm ädimdir.

Täze düzgünler elguşlary sowgat bermek, satmak ýa-da çalyşmak ýaly eýelik hukugynyň üýtgemegi bilen bagly gatnaşyklary hem doly öz içine alýar. Guşlaryň eýeleri islendik geleşik barada ygtyýarly edaralary habardar etmeli we degişli resminamalary resmileşdirmeli. Bu çäreler ýurtda ekologik durnuklylygy üpjün etmek we bürgütçilik ýaly gadymy milli sungatyň dünýä derejesindäki abraýyny goramak üçin hyzmat eder.

















Öte gyzgyn çaý we kofe içmek gyzylödek düwnüginiň ýüze çykmak töwekgelçiligini ýokarlandyrýar

Bugün 09:10

Çeşme

Oksford uniwersitetiniň alymlarynyň 14 ýylyň dowamynda 1 milliona golaý adamyň maglumatlaryny seljerip geçiren barlaglaryna görä, örän gyzgyn çaýy we kofäni yzygiderli içmek gyzylödek düwnüginiň döremek töwekgelçiligini üç esse ýokarlandyryp biler. Düwnük keselini öwrenmek boýunça halkara agentligi tarapyndan 65℃ we ondan hem ýokary bolan içgiler örän gyzgyn diýlip klassifikasiýa edilýär. Günde alty we ondan köp çüýşeli şeýle içgileri kabul etmek gyzylödegiň tekiz öýjükli karsinomasynyň ýüze çykmak ähtimallygyny ep-esli artdyrýar.

Barlagyň awtorlarynyň biri, iýmit epidemiologiýasy boýunça hünärmen Keren Papýe adamlaryň köplenç içgileri 50–60°C temperaturada içýändigini we içgini içmek oňaýsyzlyk döredýän bolsa, onuň biraz sowamagyna garaşmalydygyny maslahat berýär. Şeýle hem ol gyzgyn içgilerden başga-da çilim çekmegiň, alkogol kabul etmegiň we semizligiň gyzylödek düwnüginiň esasy töwekgelçilik faktorlary bolmagynda galýandygyny ýatlatdy.