20-nji martda Türkmenistanyň wagty bilen takmynan sagat 19:46-da Ýer şary üçin düýpli ähmiýeti bolan astronomik pursat — ýazky gije-gündiz deňleşmesi boldy. Bu wagtda Gün asman ekwatoryny kesip geçýär we bütin planeta boýunça gije bilen gündiz deňleşýär: takmynan 12 sagat gündiz we şonça sagat hem gije dowam edýär. Bu hadysa Demirgazyk ýarymşarda astronomik baharyň başlanýan nokady bolup, şol günden başlap günler kem-kemden uzalyp, ýagtylyk tümlükden «üstün çykyp» başlaýar.

Gije-gündiziň deňleşýän wagtynyň her ýyl üýtgemegi Ýer şarynyň Günüň daşyndan aýlanýan hakyky hereketi bilen senenama ýylynyň doly gabat gelmeýändigi bilen baglanyşyklydyr. Aratapawut takmynan 0,24 gije-gündize deň bolup, şol sebäpli bu pursat 19-njy we 21-nji mart aralygyna düşüp bilýär. Fewral aýyna goşmaça bir günüň goşulmagy bolsa wagtyň bu süýşmesiniň öwezini dolmaga we asman hadysalaryny yzygiderli tertipde saklamaga kömek edýär.

Taryhy taýdan bu gün gyşyň gutarnykly yza çekilen we tebigatyň gyş ukusyndan oýanan pursaty hökmünde kabul edilipdir. Merkezi Aziýa we Ýakyn Gündogar ýurtlarynda bu astronomik hadysa Täze ýyl — Nowruz baýramy bilen gabat gelýär. Adamlar bu güne öňünden taýýarlyk görüp, öý-işiklerini tertibe salýarlar, köne goşlardan dynyp, täze eşikler satyn alýarlar. Baýramçylyk saçagy bolsa täzelenişi we abadançylygy alamatlandyrýan simwoliki tagamlar bilen bezelýär.

Dünýäniň dürli künjeklerinde bu gün özboluşly däp-dessurlar bilen bellenilýär. Hindistanda bahar paslynyň gelmegi reňkleriň baýramy bolan Holi bilen garşylanýan bolsa, Ýaponiýada bu wagt pederleri ýatlamaga we maşgala agzybirligine bagyşlanýar. Ýewropada bolsa bu pursat durmuşyň we ýaşaýyş şertleriniň arassalanmagynyň nyşany hökmünde saklanyp galýar. Şunlukda, gije bilen gündiziň deňleşýän pursaty asyrlaryň dowamynda adamlar üçin täzelenişiň we täze durmuşyň başlanmagynyň mukaddes simwolydyr.