Oýun sanawy

Solar Orbiter Günüň iki tarapyny birwagtda synlaýar

29 Mart. 11:40

Çeşme

Ýewropa kosmos agentliginiň (ESA) we NASA-nyň bilelikdäki taslamasy bolan "Solar Orbiter" kosmos apparaty 2026-njy ýylyň mart aýynyň ahyrynda özüniň täze orbital nokadyny eýeledi. Bu nokat Ýeriň Günden garşydaky tarapynda ýerleşip, alymlara Günüň hem Ýerden görünýän tarapyny, hem-de "arka" tarapyny (Invisible side) bir wagtyň özünde gözegçilikde saklamaga mümkinçilik berýär. Şeýle ýerleşiş Gün fizikasyny öwrenmekde we kosmos howasyny çaklamakda täze sahypalary açýar.

Häzirki wagtda kosmos apparaty Günden takmynan 82 million kilometr (0.55 AU) uzaklykda bolup, Ýerden iň daşky nokadyna ýetdi. Birnäçe günüň dowamynda saklanjak bu üýtgeşik ýagdaýdan soň, apparat öz orbitasy boýunça öňe hereket edip başlar. Emma muňa garamazdan, Günüň Ýerden görünmeýän arka tarapynyň ep-esli bölegi ýene birnäçe aýlap alymlaryň gözegçiligi üçin elýeterli bolar. Bu bolsa Gün tegmilleriniň we işjeň zolaklaryň Ýere öwrülmezinden has öň ýüze çykarylmagyna şert döredýär.

Ylmy çaklamalara görä, şu ýylyň ýaz paslynyň ahyryna çenli Günüň uzakdaky tarapynyň takmynan üçden iki bölegini synlamak mümkin bolar. Tomsuň ahyrynda bolsa, "Solar Orbiter" Ýer bilen Günüň arasyndaky göni çyzyga geler we ýerüsti teleskoplaryň görýän meýdançasyny kosmosdan has takyk we jikme-jik görnüşde öwrenmäge ýardam berer. Bu missiýa, esasan, Günüň polýuslaryny we Gün şemalynyň döreýiş mehanizmlerini öwrenmäge gönükdirilendir.

Bellenilip geçilmeli möhüm ýagdaý, bu döwürde Günüň arka tarapynda hasaba alnan alawlamalar we Gün tegmilleri resmi dünýä kataloglaryna wagtlaýynça girizilmez. Maglumatlaryň takyklygyny we ylmy statistikanyň arassalygyny saklamak üçin, kataloglarda diňe Günüň Ýere öwrülen tarapyndaky hadysalar hasaba alynýar. "Solar Orbiter" tarapyndan alynýan maglumatlar bolsa geljekde Gün işjeňliginiň 360 derejeli kartasyny döretmek we Ýeriň magnit meýdanyna ýetirip biljek täsirlerini has ir çaklamak üçin peýdalanylar.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌

Magtymguly adyndaky TDU-da görnükli ýazyjy Nurmyrat Saryhanowyň 120 ýyllyk ýubileýine bagyşlanan döredijilik duşuşygy geçirildi

Bugün 07:13

Çeşme

Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetinde görnükli türkmen ýazyjysy Nurmyrat Saryhanowyň doglan gününiň 120 ýyllygy mynasybetli «Ýagşyny ýatlap...» atly döredijilik duşuşygy geçirildi. Uniwersitetiň resmi internet saýtynda habar berlişi ýaly, çäre ýazyjynyň baý edebi mirasyny wagyz etmäge hem-da «Şükür bagşy» filmininde baş keşbi janlandyran tehniki ylymlaryň doktory, professor, Magtymguly adyndaky Halkara baýragynyň eýesi Amandurdy Handurdyýewiň ýagty ýadygärligini hatyralamaga bagyşlandy. Duşuşyga Ylymlar akademiýasynyň alymlary, ýokary okuw mekdebiniň mugallymlary we talyplary gatnaşdylar.

Döredijilik çäresiniň dowamynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Magtymguly adyndaky Dil, edebiýat we milli golýazmalar institutynyň ylmy işgärleri we alymlary Nurmyrat Saryhanowyň döredijilik ussatlygy hem-da eserleriniň golýazma mirasy barada çykyş etdiler. Şeýle hem köp ýyllaryň dowamynda TDU-da mugallymçylyk eden professor Amandurdy Handurdyýewiň milli kino sungatyna we ylym älemine goşan uly goşandy aýratyn nygtaldy.

Sazlaşykly geçen duşuşykda türkmen dili we edebiýaty fakultetiniň talyplary «Şükür bagşy» powesti esasynda edebi-sazly kompozisiýany ham-da «Gün hakynda ballada» atly çeper okaýşy köpçülige hödürlediler. Uniwersitetiň «Bagtyýarlyk owazlary» medeni merkeziniň dutarçylary tarapyndan meşhur filmden mukamlar ýerine ýetirilip, çäre gatnaşyjylarda uly täsir galdyrdy.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌