Oýun sanawy

Slowakiýada 16 ýaşyna ýetmedik çagalara sosial torlary ulanmagy gadagan edýän kanun taýýarlanýar

24 Iýun. 07:16

Çeşme

Slowakiýanyň hökümet koalisiýasyna girýän «Hlas-SD» partiýasy ýurtda 16 ýaşdan kiçi çagalar üçin sosial torlardan peýdalanmagy doly gadagan etmegi göz öňünde tutýan täze kanun taslamasyny işläp düzdi. Partiýanyň lideri Matuş Şutaý-Eştok guralan metbugat ýygnagynda bu innowasion we gorag häsiýetli ädimiň häzirki döwürde ýaş nesliň aň-düşünjesini we psihikasyny sosial torlaryň ýaramaz täsirlerinden goramakda örän wajypdygyny aýratyn nygtady.

Täze kanun taslamasyna laýyklykda, diňe bir çagalar üçin çäklendirme girizilmän, eýsem 16 ýaşdan 18 ýaşa çenli bolan ýetginjekler üçin hem sosial medialary ulanmagyň ýörite düzgünleşdirilen tertibi emele getiriler. Bu ulgamda ýetginjekleriň şahsy maglumatlarynyň we ýaşaýan salgylarynyň sanly giňişlikde ýokary derejede goralmagyny üpjün etmek göz öňünde tutulýar. Ýurduň bilim ministri Tomaş Druker bu kanun taslamasyna hökümet tarapyndan şu ýylyň awgust aýynda serediljekdigini mälim etdi. Eger täze düzgünler degişli derejede makullansa, bu gadagançylyklar 2027-nji ýylyň ýanwar aýyndan başlap resmi taýdan güýje girer.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.