Oýun sanawy


Ýeňiş güni dabaralarynda asman arassalanar: Russiýanyň sinoptikleri bulutlary dargatmagyň usullaryny düşündirdiler
24 Aprel. 06:54Russiýanyň «Gidrometsentr» gullugynyň hünärmenleri her ýyl 9-njy maýda geçirilýän dabaraly çäreler wagtynda oňaýly howa şertlerini emele getirmek üçin nähili tehnologiýalaryň ulanyljakdygy barada maglumat berdiler. Ýurduň esasy baýramçylyklarynda asman durnuklylygyny saklamak we bulutlary dargatmak tejribesi eýýäm köp ýyllaryň dowamynda ulanylyp gelýär. Bu çäreler diňe bir baýramçylyk dabaralarynyň görkana bolmagy üçin däl, eýsem awiasiýa ýörişiniň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin hem zerurdyr.
Hünärmenleriň bellemegine görä, bu ugurda ýodly kümüş, suwuk azot we gury buz ýaly ýöriteleşdirilen himiki düzümler peýdalanylýar. Bu maddalar uçarlaryň kömegi arkaly ýokary galyp, bulutly zolaklarda pürkülýär. Netijede, ygal entek şäher merkezine ýetmänkä, belli bir uzaklykda ýagyp geçýär ýa-da bulutlaryň dykyzlygy peselip, asman açylýar. Bu usul 1990-njy ýyllaryň ortalaryndan bäri Russiýada giňden we netijeli ulanylyp gelýär.
Bulutlary dargatmak boýunça amallar çäräniň geçjek ýerinden takmynan 50-den 150 kilometr aralykda, dabaranyň başlamagyndan birnäçe sagat öň amala aşyrylyp başlanýar. Sinoptikleriň düşündirişine görä, bulutlaryň düzümi we ygal ähtimallygy göz öňünde tutulyp, pürkiş işleriniň taktika we tehniki usullary üýtgedilip bilner. Bu amallar asmandaky görüş aralygyny ýokarlandyrmaga we uçarmanlar üçin pessejik bulutlar we duman ýaly howply şertleri aradan aýyrmaga mümkinçilik berýär.
Hünärmenler bu işleriň döwlet üçin uly çykdajy talap edýändigine garamazdan, olaryň uly ähmiýetiniň bardygyny nygtaýarlar. Esasanam, harby uçarlaryň gatnaşmagynda geçirilýän ýörişlerde pes görüş we garaşylmadyk ygal ýagdaýlary uly howp döredip bilýär. Şonuň üçin hem, emeli usul bilen asmany arassalamak çäreleri tehniki zerurlyk hökmünde kabul edilýär.
Şeýle hem okanyň


Finlýandiýada «Google» kompaniýasynyň maglumat merkezini gurmak üçin tokaýyň çapylmagy eko-şertleri bozup, möjekleriň ilatly ýerlere gelmegine sebäp boldy
Bugün 06:16Finlýandiýanyň Otanmýaki obasynda we Muhoz şäheriniň golaýynda «Google» kompaniýasynyň täze maglumat merkezlerini gurmak maksady bilen tokaý meýdanlarynyň köp möçberde arassalanmagy ýabany haýwanlaryň tebigy ýaşaýyş gurşawyny bozdy. Finlýandiýanyň Tebigaty goramak birleşiginiň ekologiýa hünärmenleriniň maglumatlaryna görä, Otanmýakide 150 müňe golaý, Muhozda bolsa 250 müň töweregi agaç çapyl typ, 330 gektar tokaý meýdany düýpli arassalandy. Tebigy mekanyndan mahrum bolan möjekleriň ilatly ýerlere çozmagy we gurluşyk meýdançalaryndan akýan hapa suwlaryň local derýalara guýmalaşmagy ýerli ýaşaýjylaryň arasynda uly alada döretdi.
Bu giň göwrümli tokaý arassalamak işleri taslamanyň daşky gurşawa ýetirjek täsirine hökmany baha bermek işleri doly tamamlanmazdan öň bikanun amala aşyryldy. Ýurduň gözegçilik edarasynyň duýduryşyndan soň gurluşyk işleri wagtlaýyn togtadyldy, «Google-yň» Finlýandiýadaky ýolbaşçysy Antti Ýarwinen bolsa bolup geçen ýagdaý üçin resmi taýdan ötünç sorap, kanunçylyk talaplaryny berjaý etmäge taýýardyklaryny bildirdi. Kompaniýa ýetirilen zyýanyň öwezini dolmak üçin 130 gektar meýdana täze agaç nahallaryny oturtmagy wada beren hem bolsa, ekologlar we 93 müňden gowrak gol çeken ýerli ýaşaýjylar muny ýeterlik däl diýip hasaplaýarlar.
Bellenilmeli z zat, bu iki gurluşyk meýdançasy «Google» kompaniýasynyň emeli aň infrastrukturasyny ösdürmäge gönükdirilen, umumy bahasy 13 milliard ýewro deň bolan mega-taslamasynyň bir bölegidir. Finlýandiýanyň hökümeti we Premýer-ministr Petteri Orpo bu iri maýa goýumlary goldan hem bolsalar, tokaýlaryň bikanun çapylmagyny berk condemned etdiler. Häzirki wagtda arzan energiýa we salkyn howa şertleri sebäpli Finlýandiýada maglumat merkezlerini gurmak boýunça 145 sany täze taslama seredilýär, emma bu waka tehnologiýa ägirtleriniň daşky gurşawa ýetirýän täsirine gözegçiligi güýçlendirmegiň zerurdygyny ýene bir gezek subut etdi.