Oýun sanawy
Elon Maskyň esaslandyran «Neuralink» kompaniýasy lukmançylyk we tehnologiýa dünýäsinde uly öwrülişik edýän täze ylmy tejribesini köpçülige hödürledi. Geçirilen soňky synaglaryň netijesinde, hereket ukybyndan mahrum bolan hassalar beýni implantatynyň kömegi bilen diňe pikir güýjüni ulanyp, çylşyrymly robotlaşdyrylan enjamlary dolandyrmagy başardylar. Bu görkezme, agyr şikesli adamlaryň durmuşyny düýpli üýtgedip biljek innowasion çözgütleriň amaly subutnamasyna öwrüldi.
Ulgamyň işleýiş ýörelgesi beýniniň neýron signallaryny ýöriteleşdirilen sanly koda öwürmäge esaslanýar. Hassanyň kellesine ýerleşdirilen kiçijik çip, zerur bolan hereket baradaky pikirleri okaýar we olary göni robotlaşdyrylan gola ýa-da beýli enjamlara buýruk hökmünde ýollaýar. Iň täsirli ýeri bolsa, bu ulgam hiç hili fiziki güýç, ses ýa-da goşmaça yşaratlary talap etmän, diňe nerw ulgamynyň işjeňligi arkaly bökdençsiz aragatnaşygy üpjün edýär.
2016-njy ýyldan bäri neýrokompýuter interfeýslerini kämilleşdirýän «Neuralink» kompaniýasy mundan ozal hem adamlaryň kompýuter kursorlaryny we dürli sanly programmalary pikir arkaly dolandyryp bilýändigini subut edipdi. Şol synaglarda ulanyjylar hat ýazmagy, internetde gözleg geçirmegi we hatda wideooýunlary oýnamagy başarypdylar. Indi bolsa tehnologiýanyň sanly gurşawdan çykyp, hakyky dünýädäki fiziki obýektlere täsir edip başlamagy ylymda uly ösüş hasaplanýar.
Kompaniýanyň geljekdäki meýilnamalary has-da haýran galdyryjy bolup, olar häzirki wagtda «Blindsight» diýlip atlandyrylýan taslamanyň üstünde işleýärler. Bu täze çip diňe bir hereket ukybyny däl, eýsem görmek ukybyny doly ýitiren adamlara dünýäni täzeden görmäge mümkinçilik bermegi maksat edinýär. Şeýlelikde, döwrebap neýrotehnologiýalar geljekde lukmançylykda bejerip bolmaýan hasaplanýan köp sanly kynçylyklaryň netijeli çözgüdi bolup biler.
Şeýle hem okanyň
Türkmenistanyň döwlet tebigy goraghanalary manul pişigini öwrenmek boýunça bilelikdäki gözleg işlerini geçirdiler
Bugün 07:05«Köpetdag», «Bathyz», «Köýtendag» we «Gaplaňgyr» döwlet tebigy goraghanalarynyň ylmy işgärleri Köpetdagyň beýik dag guşaklyklarynda täsin seýrek duş gelýän ýabany pişik bolan manuly gözlemek we gözegçilik etmek boýunça bilelikde giň göwrümli işleri geçirdiler. Bu barada «Türkmenistan» gazetinde habar berildi.
Manul 2024-nji ýylda çap edilen Türkmenistanyň Gyzyl kitabynyň 4-nji neşirinde «ýitip barýan görnüş», Tebigaty goramagyň halkara bileleşiginiň (IUCN) Gyzyl sanawynda bolsa «ýitmek howpuna ýakyn görnüş» derejesi bilen kesgitlendi. XIX asyryň ahyrlarynda we XX asyryň ortalarynda ýurdumyzyň daglyk bölgelerinde köp gabat gelen hem bolsa, soňky ýyllarda bu haýwan hakynda takyk maglumatlar örän azdy.
Ylmy işgärleriň 2018-nji ýyldan bäri geçirýän gözegçilikleriniň netijesinde manul pişigi Duşakerek dagynda, «Köpetdag» goraghanasynyň çäginde, Mürze dagynda, Daştoý deresinde, Uly Balkanda, golaýda bolsa Balkan welaýatynyň Daşky gurşawy goramak müdirligi bilen bilelikde geçirilen barlaglarda Kiçi Balkan dagynda fototuzaklaryň üsti bilen hasaba aldy.
Manul — gür tüýli, gysga aýakly, ýüzünde özboluşly gara zolaklary bolan kiçi göwrümli ýabany pişikdir. Beýleki pişik gurluşly haýwanlar bilen deňeşdirilende tizliginiň haýallygy sebäpli, ol öz awuny gemrijileriň hinleriniň hem-de gaýa jaýryklarynyň agzynda bukulyp awlaýar. Gizlenmek häsiýetiniň ýokarylygy sebäpli manul tebigatda örän seýrek duş gelýän we az öwrenilen görnüşleriň biri bolmagynda galýar.
Blitz