Oýun sanawy

Beýni-kompýuter interfeýsi arkaly ysmaz näsaglar ýokary tizlikle ýazmagy başardylar

01 Aprel. 14:42

Çeşme

Massaçusets umumy hassahanasynyň we Braun uniwersitetiniň alymlary ysmazlykdan ejir çekýän adamlar üçin niýetlenen täze «beýni — kompýuter» interfeýsini döretdiler. Bu tehnologiýa näsaglara diňe barmaklarynyň hereketini hyýallarynda janlandyrmak arkaly tekst ýazmaga mümkinçilik berýär. Geçirilen ylmy barlaglaryň netijeleri dünýä belli Nature Neuroscience žurnalynda çap edilip, bu açyşyň lukmançylyk dünýäsindäki ähmiýeti nygtaldy.

Täze ulgam beýni gabygynyň hereketlendiriji bölegine oturdylýan ýörite kiçijik datçikler esasynda işleýär. Näsag hyýaly klawiaturanyň düwmelerine basýandygyny göz öňüne getirende, datçikler degişli beýni signallaryny okaýarlar. Emeli aň algoritmleri bolsa şol signallary derňäp, olary takyk harplara öwürýär. Şunlukda, adamyň pikirleri gönüden-göni sanly tekst görnüşine geçýär we aragatnaşyk gurmaga ýardam edýär.

Barlaglara oňurga ýiliginden şikes alan we gapdal amiotrofiki skleroz keseli sebäpli hereketi çäklendirilen iki sany näsag gatnaşdy. Synaglaryň dowamynda näsaglaryň biriniň minutda 110 belgini ýazyp bilendigi hasaba alyndy. Bu tizlik adaty adamyň klawiaturada ýazyş tizligine örän ýakyn bolup, tehnologiýanyň geljeginiň uludygyny görkezýär. Şeýle-de, ýazuwdaky ýalňyşlyk derejesiniň bary-ýogy 1,6% bolmagy ulgamyň takyklygyndan habar berýär.

Newrolog Daniel Rubiniň sözlerine görä, häzirki wagtda bar bolan beýleki kömekçi ulgamlar haýal işleýändigi üçin näsaglaryň isleglerini doly kanagatlandyrmagyny kynlaşdyrýardy. Täze neýroprotezleriň esasy maksady näsaglar üçin doly bahaly we kämil saýlawa öwrülmekdir. Alymlar bu enjamyň geljekde diňe bir ýazuw arkaly däl, eýsem elleriň we aýaklaryň işjeň hereketini dikeltmekde hem uly rol oýnajakdygyna ynanýarlar.

















Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy ABŞ-nyň diplomatiki wekili bilen parlament ara gatnaşyklary maslahatlaşdy

Bugün 08:14

Çeşme

Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy Dünýägözel Gulmanowa 8-nji sentýabrda ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasynyň işleri wagtlaýyn ynanylan wekili Kristin Hokins bilen duşuşyk geçirdi. National parlamentiň metbugat gullugynyň habar berşi ýaly, duşuşygyň dowamynda taraplar ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň häzirki ýagdaýyny we ony ösdürmegiň geljekki mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar.

Gepleşikleriň gidişinde amerikan diplomaty Türkmenistanyň bitaraplyk we ynsanperwerlik ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasaty hamana Mejlisiň ýurtdaky özgertmeleriň kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça alyp barýan işleri bilen tanyşdyryldy. Şeýle hem taraplar BMG-niň Baş Assambleýasy tarapyndan Türkmenistanyň başlangyjy boýunça kabul edilen «2028-nji ýyl — Halkara hukugynyň ýyly» atly Kararnamanyň Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmekdäki uly ähmiýetini bellenip geçdiler.

Dünýägözel Gulmanowa ABŞ-nyň ilçihanasynyň goldamagynda «Açyk dünýä» maksatnamasynyň çäklerinde Mejlisiň wekilleri üçin guralan okuw saparynyň tejribe alyşmakda uly rol oýnandygyny nygtady. Gepleşikleriň ahyrynda taraplar milli kanunçylygy kämilleşdirmäge we parlamentara hyzmatdaşlygy pugtalandurmaga gönükdirilen şeýle başlangyçlaryň geljekde hem dowam etdiriljekdigine goldaw bildirdiler.