Oýun sanawy

Beýni-kompýuter interfeýsi arkaly ysmaz näsaglar ýokary tizlikle ýazmagy başardylar

01 Aprel. 14:42

Çeşme

Massaçusets umumy hassahanasynyň we Braun uniwersitetiniň alymlary ysmazlykdan ejir çekýän adamlar üçin niýetlenen täze «beýni — kompýuter» interfeýsini döretdiler. Bu tehnologiýa näsaglara diňe barmaklarynyň hereketini hyýallarynda janlandyrmak arkaly tekst ýazmaga mümkinçilik berýär. Geçirilen ylmy barlaglaryň netijeleri dünýä belli Nature Neuroscience žurnalynda çap edilip, bu açyşyň lukmançylyk dünýäsindäki ähmiýeti nygtaldy.

Täze ulgam beýni gabygynyň hereketlendiriji bölegine oturdylýan ýörite kiçijik datçikler esasynda işleýär. Näsag hyýaly klawiaturanyň düwmelerine basýandygyny göz öňüne getirende, datçikler degişli beýni signallaryny okaýarlar. Emeli aň algoritmleri bolsa şol signallary derňäp, olary takyk harplara öwürýär. Şunlukda, adamyň pikirleri gönüden-göni sanly tekst görnüşine geçýär we aragatnaşyk gurmaga ýardam edýär.

Barlaglara oňurga ýiliginden şikes alan we gapdal amiotrofiki skleroz keseli sebäpli hereketi çäklendirilen iki sany näsag gatnaşdy. Synaglaryň dowamynda näsaglaryň biriniň minutda 110 belgini ýazyp bilendigi hasaba alyndy. Bu tizlik adaty adamyň klawiaturada ýazyş tizligine örän ýakyn bolup, tehnologiýanyň geljeginiň uludygyny görkezýär. Şeýle-de, ýazuwdaky ýalňyşlyk derejesiniň bary-ýogy 1,6% bolmagy ulgamyň takyklygyndan habar berýär.

Newrolog Daniel Rubiniň sözlerine görä, häzirki wagtda bar bolan beýleki kömekçi ulgamlar haýal işleýändigi üçin näsaglaryň isleglerini doly kanagatlandyrmagyny kynlaşdyrýardy. Täze neýroprotezleriň esasy maksady näsaglar üçin doly bahaly we kämil saýlawa öwrülmekdir. Alymlar bu enjamyň geljekde diňe bir ýazuw arkaly däl, eýsem elleriň we aýaklaryň işjeň hereketini dikeltmekde hem uly rol oýnajakdygyna ynanýarlar.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌

Türkmen alabaýynyň baýramynda iki hünärmene «Türkmenistanyň at gazanan itşynasy» diýen hormatly at dakyldy

26 Okt. 07:21

Çeşme

Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow milli baýramçylyk bolan Türkmen alabaýynyň güni mynasybetli «Türkmenistanyň at gazanan itşynasy» diýen hormatly ady dakmak baradaky degişli Permana gol çekdi. TDH habarlar gullugynyň habar bermegine görä, bu resminama milli itşynaslyk mekdebiniň köpasyrlyk däplerini saklamakda hem-de türkmen alabaýlarynyň şan-şöhratyny dünýä ýaýmakda uly hyzmatlary bitiren zähmetkeşleri sarpalamaga gönükdirilendir.

Döwlet Baştutanymyzyň Permanyna laýyklykda, alabaý itlerini ylmy esasda saklamakda, köpeltmekde we olaryň tohum arassalygyny goramakda köp ýyllaryň dowamynda çeken halal hem-de göreldeli zähmeti göz öňünde tutulyp, iki raýata bu ýokary döwlet ady gowşuryldy. Şunlukda, Türkmenistanyň Döwlet serhet gullugynyň Merkezi gulluk itlerini köpeldiş we kämilleşdiriş ýeriniň uly tehnigi Begmyrat Halwatjanow hem-de Türkmenistanyň Döwlet migrasiýa gullugynyň harby bölüminiň it idedijisi Parahat Bäşimow bu mukaddes ada mynasyp görüldiler.

Ata-babalarymyzdan miras galan türkmen alabaýlary halkymyzyň baý medeni mirasynyň aýrylmaz bölegi bolup durýar. Häzirki wagtda ýurtda alabaýlaryň baş sanyny artdyrmak, olary halkara derejede wagyz etmek we harby hem-da hukuk goraýjy edaralarda gulluk itleri hökmünde netijeli ulanmak boýunça giň göwrümli döwlet maksatnamalary üstünlikli amala aşyrylýar.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌