Amerikanyň Milli aerokosmos dolandyryşy (NASA) Ýeriň tebigy hemrasynda oduň ýaýraýyş aýratynlyklaryny öwrenmek maksady bilen täze bir ylmy taslamanyň başlanýandygyny mälim etdi. "FM2" (Flammability of Materials on the Moon) diýlip atlandyrylýan bu missiýanyň esasy wezipesi, Aýyň pes dartyş güýji şertlerinde dürli materiallaryň ot almagyna we ýanmagyna gözegçilik etmekden ybaratdyr. Alymlar bu täze maglumatlaryň geljekki kosmos menzillerinde ýüze çykyp biljek adatdan daşary ýagdaýlaryň öňüni almakda möhüm gural boljakdygyna ynanýarlar.

Kosmos giňişliginde ýangynyň fizikasy Ýerdäkiden düýpli tapwutlanýar. Biziň planetamyzda alaw konweksiýa hadysasy sebäpli ýokaryk uzaýan bolsa, agramsyzlyk ýa-da pes grawitasiýa gurşawynda ol has üýtgeşik, togalak şekillere girýär. "FM2" taslamasynyň deslapky seljermeleri Aýyň dartyş güýjüniň täsiri astynda alawyň ýaýraýyş tizliginiň has howply derejelere ýetip biljekdigini çaklaýar. Bu bolsa, kosmos gämileriniň we stansiýalaryň içindäki howpsuzlyk kadalaryna gaýtadan seretmegi talap edýär.

Geçiriljek bu tejribeler 2026-njy ýylyň ahyryna meýilleşdirilip, olar göni Aýyň üstünde ýöriteleşdirilen gaty ýangyç nusgalarynyň kömegi bilen amala aşyrylar. Synaglardan alnan ylmy netijeler astronawtlar üçin has çydamly skafandrlary döretmäge we Aýda guruljak ýaşaýyş modullarynyň oda durnuklylygyny ýokarlandyrmaga mümkinçilik berer. Bu bolsa "Artemis" maksatnamasynyň çäklerinde amala aşyrylýan uçuşlaryň durnuklylygyny üpjün etjek esasy faktorlaryň biridir.

NASA-nyň inženerleri uzak möhletleýin geljekde Aýyň üstünde adamyň hemişelik galmagyny üpjün etmek üçin materiallaryň durnuklylygyny ýerinde synagdan geçirmegi dowam etdirerlerini belleýärler. "FM2" missiýasynyň şowly geçmegi diňe bir ylmy açyş däl, eýsem adamzat taryhynda başga bir asman jisiminde howpsuz infrastrukturany gurmagyň hukuk we tehniki binýadyny döretmäge ýardam eder. Bu başlangyç, kosmosy özleşdirmekde howpsuzlygyň iň ýokary derejä çykarylmalydygyny ýene bir gezek subut edýär.