Oýun sanawy

Italiýanyň hususy muzeýinden Renuaryň, Matissiň we Sezannyň gymmatbaha eserleri ogurlandy

30 Mart. 10:47

Çeşme

Italiýanyň Parma şäheriniň golaýynda ýerleşýän, ýurduň iň iri hususy çeperçilik ojaklarynyň biri bolan «Magnani Rocca Foundation» muzeýinde sarsdyryjy ogurlyk hadysasy hasaba alyndy. 23-nji mart gijesi nätanyş jenaýatçylar dünýä belli suratkeşler Pýer Ogýust Renuaryň, Anri Matissiň we Pol Sezannyň üç sany asyl nusgadaky gymmatly eserini ogurlap gitdiler. «La Repubblica» neşiriniň berýän maglumatyna görä, ogurlanan sungat eserleriniň umumy bahasy 2-3 million ýewro aralygynda diýlip çaklanýar.

Derňew maglumatlaryna görä, jenaýatçylar aslynda dört sany suraty alyp gitmegi maksat edinipdirler, emma belli bolmadyk sebäplere görä, eserleriň birini wakanyň bolan ýerinde galdyrypdyrlar. Ogurlanan eserleriň sanawynda Renuaryň 1917-nji ýylda döreden «Balyklar», Sezannyň 1890-njy ýyldaky «Üljeli natýurmort» we Matissiň 1922-nji ýylda çeken «Eýwandaky keniz» atly meşhur işleri bar. Bu eserler diňe bir maddy däl, eýsem bütindünýä medeni mirasy üçin hem ägirt uly gymmata eýedir.

Muzeýiň wekilleriniň aýdyşyça, tutuş talaňçylyk bary-ýogy üç minudyň dowamynda amala aşyrylypdyr. Bu ýagdaý jenaýatçylaryň muzeýiň gorag ulgamyny öňünden jikme-jik öwrenendiklerini we örän takyk meýilnama boýunça hereket edendiklerini görkezýär. Häzirki wagtda Parmanyň karabinerleri we medeni mirasy goramak bölüminiň hünärmenleri wideogözegçilik kameralarynyň ýazgylaryny we beýleki subutnamalary düýpli seljerýärler.

«Magnani Rocca Foundation» muzeýi Italiýanyň iň baý we gymmatly hususy kolleksiýalarynyň biri hasaplanýar. Bu ýerde Tisianyň, Rubensiň, Moneniň we beýleki beýik ussatlaryň eserleri bilen bir hatarda, täze döwrüň iň gymmatly suratlary saklanýar. Hukuk goraýjy edaralar ogurlanan eserleriň gara bazarda satylmagynyň öňüni almak üçin halkara gözleg gulluklary, şol sanda Interpol bilen hem ysnyşykly hyzmatdaşlyk edýärler.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.