Oýun sanawy

Bütindünýä Utgaşdyrylan Wagt (UTC) ulgamynda goşmaça sekuntlary girizmek tertibi Standardlaşdyryldy

17 Okt. 08:43

Çeşme

Ölçegler we agramlar boýunça baş konferensiýa Bütindünýä utgaşdyrylan wagt (UTC) ulgamynda Ýeriň aýlanma tizliginiň haýallamagy sebäpli ulanylýan goşmaça sekuntlary (leap seconds) goşmak tejribesinden resmi taýdan ýüz öwürmek kararyna geldi. Täze kabul edilen Düzgünnamaa laýyklykda, indi wagty sekuntlaýyn düzetmegiň ýerine, atom wagty bilen Ýeriň aýlanma wagtynyň arasyndaky çaprazlyk diňe bir sagada (3 600 sekunda) ýeteninde düzediş giriziler. Bu taryhy karar 2027-nji ýylyň 20-nji maýynda — Bütindünýä metrologiýa gününde resmi taýdan güýje girer.

«Scientific American» neşiriniň bellemegine görä, alymlar 1972-nji ýyldan bäri astronomiki wagt bilen atom wagtyny deňlemek maksady bilen UTC ulgamyyna jemi 27 goşmaça sekunt girizipdiler. Emma sekuntlaýyn düzedişler sanly ulgamlarda, serwerlerde ham-da nagt däl amallary geçirýän halkara banking ulgamlarynda çynlakaý tehniki näsazlyklary döredip geldi. Soňky döwürde Ýeriň aýlanma tizliginiň tebigy usulda artmagy sebäpli taryhda ilkinji gezek wagt ulgamyndan bir sekundy aýyrmak (negatiw sekunt) zerurlygy ýüze çykypdy, bu bolsa global internet ulgamlarynda uly bökdençliklere getrip bilerdi.

Täze girizilen kadasy boýunça atom wagty ile Ýeriň aýlanmagyna esaslanýan wagtyň arasyndaky rugsat berilýän tapawut bir sagada çenli giňeldildi. Barlagçylaryň çaklamalaryna görä, şeýle giň tapawutlylykda wagty düzetmek zerurlygy diňe ýüzlerçe, hatda müňlerçe ýyldan soň ýüze çykyp biler. Wagt we ýygylyk boýunça maslahat beriş komitetiniň prezidenti Noel Dimark bu karary 30 ýyl dowam eden ylmy jedellerden soň gazanylan taryhy böküş diýip atlandyrdy.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌

Günorta afrikaly ýazyjy emeli aňyň kömegi bilen 370-den gowrak kitap neşir edip, 1 million dollar gazandy

24 Okt. 13:11

Çeşme

Koral Hart lakamy bilen tanalýan günorta afrikaly ýazyjy soňky 20 aýyň dowamynda emeli aň ulgamlarynyň kömegi bilen 371 sany kitaby ýazyp, neşir etmegi başardy. Yerli «EWN» radiosynyň habar bermegine görä, öň 14 ýyllap neşirýat ulgamynda zähmet çeken awtor 2025-nji ýylyň fewralynda emeli aň teknolojialaryny özleşdirip, gysga wagtyň içinde doly derejeli romanlary döretmäge mümkinçilik berýän hususy ulgamyny işläp düzdi. Ýazyjy her bir eseriň sýužetini, stiline hem-da каarakterlerini özi kesgitläp, emeli aňa meýilnama berýär, alnan garalama bolsa jemleýji tapgyrda awtor tarapyndan redaktirlenýär.

Täze romany döretmek üçin emeli aňa bary-ýogy 45 minut töweregi wagt gerek bolup, taýýar tekst iki gezek neýroulgamdan geçirildikden soň adam tarapyndan okalyp, neşire taýýarlanýar. Awtor öz kitaplarynyň 1 milliondan gowrak nusgasyny satmagy başardy we 2026-njy ýylda 1 million dollardan gowrak peýda gazandy. Ýazyjynyň emeli aň bilen bilelikde döreden söýgi romanlarynyň biri hatda «Amazon» platformasynyň iň geçginli 100 bestselleriniň hataryna girmegi başardy.

Häzirki wagtda Koral Hart öz eserlerini sanly, çap edilen we audio formatlarda okyjylara hödürleýär hem-da özüni täjirçilik edebiýatynda täze eýýamyň düýbüni tutujy hökmünde görkezýär. Şeýle hem ol emeli aňdan peýdalanmak ýoly bilen kitap ýazmak dyesinde beýleki awtorlar üçin «Authorythm» diýlip atlandyrylýan ýörite programma üpjünçiligini taýýarlaýar. Bu täsin tejribe edebiýat äleminde emeli aňyň amaly mümkinçilikleriniň täze sahypasyny açdy.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌