Oýun sanawy

24-nji iýun Fransiýada meteorologik gözegçilikleriň taryhynda iň yssy gün hökmünde hasaba alyndy

25 Iýun. 14:43

Çeşme

Fransiýada howa gözegçilikleriniň taryhynda iň ýokary ortaça gündizlik we gijelik temperatura görkezijileri hasaba alyndy. «Le Parisien» neşiriniň berýän maglumatlaryna görä, 24-nji iýunda ýurt boýunça ortaça temperatura ilkinji gezek bütin çäk üçin syn edilmedik 30 gradus gyzgynlyga ýetdi. Ýurduň 50-den gowrak sebit we departamentlerinde termometriň sütünleri 40 gradusa çenli ýokarlandy. Şeýle-de bolsa, ýurt taryhyndaky iň absolýut çäk rekordy 2019-njy ýylda Werarg kommunasynda hasaba alnan 46 graduslygynda galýar. Gündizki rekord bilen birwagtda, 25-nji iýun gijesi hem taryhyň iň maýyl gijesi bolup, onda ortaça gijelik baha 21,6 gradusa barabar boldy.

Ýewropa yklymynda soňky ýyllarda syn edilýän bu adatdan daşary yssy howa akymy ilkinji gezek däl. Öňki ýyllarda Fransiýanyň günorta-günbatarynda howa kadasyndan 12 gradus ýokary gyzgynlyk, Horwatiýada we Italiýanyň 16 sany iri şäherinde emele gelen rekord yssylar sebäpli iň ýokary «gyzyl derejeli» howp yglan edilipdi. Meteorologlar we daşky gurşawy goramak baradaky hünärmenler bu global gyzgynlygyň ekologik we tehnogen täsirlerine, esasanam tokaý ýangynlarynyň köpelmegine uly üns çekýärler. Alnan maglumatlara görä, uly möçberli ýangynlar Ýewropada diňe bir möwsümde 400 000 gektara golaý tokaý zolagyny ýok etdi, bu bolsa soňky 20 ýylyň ortaça görkezijisinden 87% ýokarydyr.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.