Oýun sanawy

Halkara hasabaty: Mikroplastik bölejikleri adamyň saglygy üçin düýpli howp döredýär

22 Aprel. 11:51

Çeşme

Ozallar esasan ekologiýa meselesi hökmünde garalýan mikroplastik bölejikleri indi adamyň saglygyna gönüden-göni zyýan ýetirýän faktor hökmünde ykrar edildi. 350 müňe golaý ylmy barlaglaryň netijelerini özünde jemleýän täze halkara hasabaty bu sintetiki madda bilen bagly howpuň gerimini aýdyň görkezýär. Ölçegi 5 millimetrden hem kiçi bolan bu bölejikler suwuň, howanyň we topragyň üsti bilen adamyň gan aýlanyş ulgamyna we öýjüklerine çenli aralaşmagy başarýar.

Ylmy barlaglar mikroplastigiň adamyň durmuşyna aralaşýan esasy ýollaryny anyklady. Bulara iýmit önümleri, kosmetiki serişdeler, lukmançylyk enjamlary we daşky gurşawyň hapalanmagy degişlidir. Hasabatda mikroplastigiň gizlin çeşmelerine aýratyn üns berilýär; olar adama üznüksiz täsir edip, organizmde ýyllar boýy toplanýar. Bu bolsa saglyk üçin uzak möhletleýin we anyk öwrenilmedik töwekgelçilikleri ýüze çykarýar.

Lukmançylyk gurşawyndaky mikroplastik derejesi alymlary has-da biynjalyk edýär. Hatda hirurgiki amallar wagtynda hem bu bölejikleriň bedene düşmek ähtimallygy bar. Esasanam täze dünýä inen bäbekleriň, şol sanda kem agramly doglan çagalaryň bu sintetiki maddalaryň täsirine has durnuksyzdygy bellenilýär. Bu ýagdaý geljekki nesilleriň kadaly ösüşi üçin uly howp hasaplanýar.

Gündelik durmuşymyzda ulanylýan gurluşyk serişdeleri, reňkler, örtükler we çagalar üçin oýnawaçlar mikroplastigiň esasy çeşmeleri bolup durýar. Alymlaryň pikirine görä, bu maddalaryň adamyň saglygyna ýetirýän ýaramaz täsiri tutuş ömür boýy dowam edýär. Şonuň üçin halkara bilermenler sarp ediş harytlarynyň düzümine gözegçiligi güýçlendirmegi we sintetiki materiallaryň zyýanyny azaltmak boýunça täze çäreleri görmegi maslahat berýärler.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌

Mary welaýatynda ýylda 50 müň tonna önüm öndürmäge ukyply täze süýt gaýtadan işleýän kärhana dabaraly açyldy

26 Okt. 10:04

Çeşme

Mary welaýatynyň Mary etrabynyň «Täze Oba» daýhan birleşiginiň çäginde ýylda 50 müň tonna süýdi gaýtadan işlemäge niýetlenen döwrebap önümçilik toplumy dabaraly ýagdaýda ulanyşa berildi. Täze senagat desgasynyň açylyş dabarasyna ýerli häkimiýet edaralarynyň, jemgyýetçilik guramalarynyň, syýasy partiýalaryň wekilleri, senagat kärhanalarynyň hünärmenleri, talyplar ham-da hormatly ýaşulular gatnaşdylar. Bu döwrebap toplum sebitiň azyk senagaty kuwwatyny ep-esli artdyrmaga uly goşant goşar.

Täze zawodyň gurluşyk işleri hususy telekeçi Guwançmyrat Orazowa hemişelik ulanmak üçin bölünüp berlen 3,5 gektar meýdanda alnyp baryldy. Taslamanyň baş potratçysy hökmünde ýurduň öňdebaryjy «Täze Aý Önümleri» hojalyk jemgyýeti çykyş etdi, alnyp barylan gurluşyk işleri bolsa Türkiýe Respublikasynyň ýöriteleşdirilen kompaniýasy tarapyndan enjamlaşdyrylan metal gurluşlar we kämil materiallar bilen üpjün edildi.

Kärhana iň döwrebap tehnologik liniýalar, önümçilik sehler hem-da barlaghana-gözegçilik bölümleri bilen doly üpjün edilendir. Bu ýokary tehnologik enjamlar köp görnüşli süýt we gatyk önümlerini öndürmäge, amallaryň netijeliligini ýokarlandyrmaga we önümleriň peýdaly häsiýetlerini saklamak bilen olaryň saklanyş möhletini uzaltmaga mümkinçilik berýär. Desganyň ulanyşa girizilmegi içerki bazary ýerli önümler bilen bökdençsiz üpjün etmäge hem-da sebitde täze iş orunlaryny döretmäge şert döredýär.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌