Oýun sanawy

Älem-jahan baýlygynyň täze menzilleri: Milliarderleriň sany çalt depginler bilen artar

26 Aprel. 11:42

Çeşme

Halkara seljeriş merkezleriniň maglumatlaryna görä, ýakyn ýyllarda dünýäniň ykdysady kartasynda düýpli üýtgeşmeler bolar. Hünärmenler geljek bäş ýylyň içinde baýlygy bir milliard dollardan geçýän adamlaryň sanynyň dörtden bir göterim artjakdygyny çaklaýarlar. Bu görkeziji global baýlygyň paýlanyşynda täze bir tapgyryň başlanýandygyny görkezýär we 2030-njy ýyllaryň başyna çenli dünýäde ägirt uly sermaýasy bolan şahsyýetleriň sanynyň rekord derejä ýetmegine garaşylýar.

Bu okgunly baýlaşmak hadysasynyň esasy hereketlendiriji güýji hökmünde häzirki zaman tehnologiýalary, aýratyn-da emeli aň ulgamy görkezilýär. Bilermenleriň pikirine görä, sanly ykdysadyýet we innowasiýalar gysga wagtyň içinde ägirt uly girdejileri gazanmaga mümkinçilik döredýär. Ozalky döwürlerden tapawutlylykda, häzirki wagtda işewürlik taslamalaryny halkara derejesinde giňeltmek we täze bazarlara çykmak has aňsatlaşdy, bu bolsa hususy kapitalyň geometrik ösüş bilen artmagyna şert döredýär.

Geljekki ösüşleriň geografik aýratynlyklary hem üýtgeşik bolar. Öňki ýyllarda Demirgazyk Amerika bu ugurda öňdeligi saklan bolsa, ýakyn geljekde Aziýa-Ýuwaş umman sebiti dünýäniň täze ykdysady merkezine öwrüler. Şeýle-de, Saud Arabystany we Polşa ýaly ýurtlarda milliarderleriň sanynyň birnäçe esse artmagyna garaşylýar. Bu bolsa dünýä ykdysadyýetiniň durnuklylygynyň we ösüş nokatlarynyň Günbatardan Gündogara tarap süýşýändiginiň subutnamasydyr.

Şol bir wagtyň özünde, aşa baý adamlaryň sanynyň artmagy dünýäniň umumy maddy baýlyklarynyň jemleniş derejesini hem ýokarlandyrýar. Soňky hasabatlar dünýädäki iň baý adamlaryň umumy emläginiň trillionlarça dollar bilen ölçelýändigini we taryhda görülmedik derejelere ýetendigini tassyklaýar. Bu ýagdaý global ykdysady gatnaşyklarda we iň iri maýa goýumlarynyň ugrunda düýpli özgermeleriň boljakdygyndan habar berýär.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.