Oýun sanawy

Dünýä ummanynyň suwunyň gyzmagy boýunça täze global rekord hasaba alyndy

01 Iýul. 14:51

Çeşme

Halkara ekologiýa barlaglaryna görä, planetanyň gidrosferasynda çykarylan görkezijiler iýun aýy üçin taryhyň iň ýokary görkezijisine ýetdi. Ýewropanyň howanyň üýtgemegi boýunça «Copernicus Climate Change Service» gullugynyň kosmos hemralaryndan, ylmy gämilerden we ýörite umman stansiýalaryndan alan maglumatlary esasynda, suwuň üstki gatlagynyň ortaça temperaturasy 20,86°C diýlip hasaba alyndy. Bu taryhy görkeziji şu ýylyň 21-nji iýunynda bellenilip, ol 2024-nji ýylda goýlan öňki dünýä rekordyndan ep-esli ýokary boldy.

Şol bir wagtda degişli ugur boýunça iş alyp barýan Copernicus deňiz gullugy (Copernicus Marine Service) hem özüniň seljerme hasabatlaryny mälim etdi. Bu guramanyň berýän anyk ylmy maglumatlaryna görä, iýun aýynyň bellenilen gününde umman suwunyň gyzma derejesi hatda 21°C çägine ýetip, ozal bellenilen ähli möwsümleýin kadalardan we çäklendirmelerden geçdi. Bu bolsa dünýä ekologik ulgamynda durnukly gyzyş meýilleriniň bardygyny aýdyň görkezýär.

Ýöriteleşdirilen ylmy edaralaryň hünärmenleri suw gurşawynyň bu gezekki adatdan daşary gyzmagyny Ýuwaş ummanynyň ekwator zolagynda temperaturanyň tebigy taýdan ýokarlanmagyna getiren El-Ninýo diýen global howa hadysasynyň täsirleri bilen düşündirýärler. Şonuň bilen birlikde, barlagçylar bütindünýä ssenarisinde diňe bir tebigy şertleriň däl-de, eýsem, adamyň senagat we önümçilik işjeňliginiň netijesinde emele gelýän howa üýtgemeleriniň hem düýpli rol oýnaýandygyny aýratyn belleýärler.

«Copernicus Climate Change Service» ylmy edarasynyň direktory Karlo Buontempo tarapyndan berlen düşündirişe görä, anyklanan täze sanlar planetanyň howa ulgamynda has agyr we düýpli täze tapgyryň başlanýandygynyň subutnamasy bolup biler. Ýolbaşçynyň sözlerine görä, häzirki wagtda ummanlaryň ýylylyk derejesiniň we El-Ninýo şertleriniň utgaşykly ösmegi ýakyn aýlarda bütin dünýä boýunça has ýokary täze temperatura rekordlarynyň goýulmagyna şert döreder.

Bilermenler ekoulgamlardaky bellenilen bu üýtgemeleriň geljekde global derejede uly tebigy weýrançylyklara, ýagny tropiki tupanlaryň has-da güýçlenmegine, güýçli ýagyşlaryň has ýygy hasaba alynmagyna we uly suw joşmalaryna sebäp bolup biljekdigini duýdurýarlar. Mundan başga-da, ýylylyk suw astyndaky merjen gaýalarynyň köpçülikleýin reňkini ýitirmegine, deňiz jandarlarynyň ýaşaýyş ýerleriniň bozulmagyna we Dünýä ummanynyň suw derejesiniň çalt ýokarlanmagyna alyp biler.

















Aýlag ýurtlarynyň alty çäginde ýeke-täk syýahatçylyk wizasy girizilýär

09 Sen. 08:44

Çeşme

Aýlagdaky arap döwletleriniň hyzmatdaşlyk geňeşine (GCC) girýän alty ýurt — Bahreýn, Kuweýt, Oman, Saud Arabystany, BAE we Katar daşary ýurtly syýahatçylar üçin birmeňzeş «GCC Grand Tourist Visa» ulgamyny çykarmaga taýýarlanýarlar. «Khaleej Times» neşiriniň habar berşi ýaly, täze wiza resminamasy syýahatçylara sebitiň ähli döwletlerine aýratyn wiza almazdan päsgelsiz girmäge mümkinçilik döreder.

Synag tapgyrynyň 2026-njy ýylyň soňky çärýeginde başlamagyna garaşylýan bu elektron wizanyň möhleti 30 günden 90 güne çenli bolup, bahasynyň 100–150 dollar aralygynda boljakdygy bellenilýär. Köpçülikleýin habar serişdelerinde «Arap Şengeni» diýlip hem atlandyrylýan bu taslama Aýlag sebitinde syýahatçylygy ösdürmekde hem-de döwletara hyzmatdaşlygy berkitmekde uly ädim bolar.