Energiýa serişdeleriniň nyrhlarynyň çalt depginler bilen ýokarlanmagy we awiakerosiniň ýetmezçiligi dünýäniň awiasiýa pudagynda çynlakaý kynçylyklary ýüze çykardy. Halkara derejesindäki iri awiaýükleýjiler öz uçuş meýilnamalaryna täzeden seretmäge we meýilleşdirilen gatnawlary köpçülikleýin ýatyrmaga mejbur bolýarlar. Bu ýagdaý kompaniýalaryň ykdysady durnuklylygyny saklamak zerurlygy bilen baglydyr, sebäbi uçar ýangyjynyň gymmatlamagy gatnawlardan alynýan girdejiniň netijeliligini peseldýär.

Gatnawlaryň kemeldilmegi eýýäm bazaryň esasy gatnaşyjylaryna täsir etdi. Mysal üçin, Niderlandlaryň «KLM» kompaniýasy diňe maý aýynda Amsterdamyň Shiphol howa menzilinden 80 gatnawyň ýatyrylandygyny habar berdi. Şeýle ädimler Germaniýanyň «Lufthansa» we ABŞ-nyň «United Airlines» kompaniýalary tarapyndan hem ädilýär. Awiakompaniýalar uçuş maksatnamalarynyň optimallaşdyrylmagynyň ýangyç bahalarynyň aşa ýokarlanmagy netijesinde dörän ýitgileri azaltmaga gönükdirilen mejbury çäredigini belleýärler.

«Cirium» seljeriş agentliginiň maglumatlaryna görä, şu aýda pudagyň ösüş dinamikasy peseldi. 2026-njy ýylda ýolagçy gatnawynyň 4-6 göterim artjakdygy baradaky deslapky çaklamalara garamazdan, maý aýynda dünýä awialiniýalarynyň mümkinçilikleri takmynan 3 göterim pese gaçdy. Bilermenler beýle ýagdaýyň global syýahatçylyk pudagynyň we logistika zynjyrynyň dikelmegine bökdençlik döredip biljekdigini duýdurýarlar.

Howa ulaglarynyň halkara assosiasiýasy (IATA) Ýewropada kerosin ätiýaçlyklarynyň juda azalandygyny we onuň bir ýarym aýdan hem az wagta ýetjekdigini duýdurýar. Ýangyç gytçylygynyň esasy sebäbi hökmünde Ýakyn Gündogardaky geosyýasy durnuksyzlyk we Ormuz bogazynyň ýapylmak howpy görkezilýär. Dünýä nebit söwdasynyň 20 göteriminden gowragynyň şu strategik ýol arkaly amala aşyrylýandygy sebäpli, islendik bökdençlik raýat awiasiýasy üçin ýangyjyň bahasyna we elýeterliligine gönüden-göni täsir edýär.