Ýer şarynyň iň täsin ösümlikleriniň biri bolan we Madagaskar adasynda ýerleşýän asyrlyk baobab daragty golaý wagtda doly guramak howpy bilen ýüzbe-ýüz boldy. Alymlaryň hasaplamalaryna görä, takmynaman 1200 ýyl töweregi ýaşan bu ägirt uly agajyň heläk bolmagyna häzirki wagtda dünýäde bolup geçýän howanyň global üýtgemegi sebäp boldy. Daşky gurşawyň tarapyn wezipeleriniň agralmagy tebigatyň bu seýrek täsinliginiň ömrüni soňlamaga getirdi.

Asimo-Andrefan sebitiniň ýerli ilaty tarapyndan «Sitakakansa» diýlip atlandyrylýan bu mähnet daragt 29 inedördül metr meýdany tutýar. Agajyň biologik heläkçiligine 2025-nji ýylyň baharynda adanyň günorta-günbatar bölegine zarba uran «Jud» diýen güýçli deňiz tupanlary azyk boldy. Harasat sebäpli aşa köp ýagan ýagşyň suwary daragtyň gözenekli şahalaryna doldy we gysga wagtda bugaryp ýetişmedi, bu bolsa agajyň içinden çüýremegine we kömelekleriň hem-de dürli bakteriýalaryň döremegine getirdi.

Biologik we gurluş taýdan durnuklylygyny ýitiren baobabyň iň uly esasy şahalarynyň biri eýýäm döwüldi. Hünärmenleriň we ekologlaryň geçiren seljermelerine görä, häzirki wagtda Sitakakansanyň iň köp opensa iki ýa-da üç ýyllyk ömri galdy. Belläp geçmeli bolsa, bu waka adada ýeke-täk betbagtçylyk däl, çünki 2018-nji ýylda hem Madagaskarda 1400 ýaşly başga bir ägirt baobab daragty gurapdy.

Ýerli uniwersitetleriň alymlary soňky ýyllarda bütin Afrika materiginde mähnet agaçlaryň köpçülikleýin gurap başlamagyna aýratyn üns çekýärler. Halkara ylmy neşirleriň maglumatlaryna görä, bu pajygaly ýagdaý dünýäde howanyň gyşarmasynyň netijesinde ýüze çykýan adatdan daşary tebigy hadiseler we aşa köp ýagynlar bilen göni baglanyşyklydyr.