Oýun sanawy

Türkmenistan dünýä energetika gatnaşyklaryny täze hukuk derejesine çykarmagy meýilleşdirýär

12 Aprel. 17:03

Çeşme

Wena şäherinde geçirilen halkara energetika we howa forumynyň dowamynda Türkmenistanyň belent mertebeli wekiliýeti global energiýa bazarynyň binýadyny düýpli özgertjek täze başlangyçlar bilen çykyş etdi. Halk Maslahatynyň Başlygy dünýäniň energetika ulgamyny durnuklaşdyrmak maksady bilen, Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) goldawy esasynda ýörite «Energetika kodeksini» döretmek baradaky taryhy teklibi orta sürdi. Bu resminama halkara energetika gatnaşyklaryny islendik syýasy täsirlerden arassalamagy we taraplaryň arasynda diňe ykdysady bähbitlere esaslanýan anyk hukuk kadalaryny girizmegi maksat edinýär.

Türkmenistanyň öňe süren täze strategiýasy energetika howpsuzlygyny ählumumy howpsuzlyk ulgamynyň aýrylmaz bölegi hökmünde ykrar etmäge gönükdirilendir. Teklip edilýän kodeks diňe bir döwletleriň bähbitlerini goramak bilen çäklenmän, eýsem energiýa serişdeleriniň önümçiligini we üstaşyr geçirilmegini dünýä derejesinde düzgünleşdirýän täze halkara-hukuk guraly bolar. Şunuň bilen baglylykda, ýurt tarapyndan BMG-niň Baş Assambleýasyna durnukly ösüşde energetika birikmesiniň ähmiýeti baradaky ýörite Kararnamanyň taslamasynyň hödürlenjekdigi mälim edildi.

Gurbanguly Berdimuhamedowyň çykyşynda energiýa çeşmelerine elýeterliligiň her bir halkyň tebigy hukugydygy aýratyn nygtaldy. Türkmenistanyň garaýşyna görä, geosyýasy ýagdaýlara ýa-da ykdysady mümkinçiliklere garamazdan, dünýä döwletleri energiýa bazarynda deňhukukly orun eýelemelidirler. Bu ýörelge dünýäde energetika durnuklylygyny üpjün etmegiň we döwletleriň arasyndaky ynamy artdyrmagyň esasy şerti hökmünde görkezilýär.

Geljege gönükdirilen ekologiýa başlangyçlarynyň çäginde Türkmenistan ýakyn on ýyllyk üçin Wodorod energetikasyna geçmek baradaky ählumumy maksatnamany döretmegi teklip etdi. Bu başlangyç dünýäniň «ýaşyl» ykdysadyýete geçmek ugrundaky tagallalaryny birleşdirmäge we energiýanyň täze, ekologik taýdan arassa görnüşlerini ulanmakda halkara hyzmatdaşlygy täze derejä çykarmaga mümkinçilik berer. Türkmenistan bu ugurlarda halkara jemgyýetçiligi bilen açyk we netijeli gepleşiklere taýýardygyny ýene bir gezek tassyklady.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌

Türkiýe Respublikasynyň Aşgabatdaky Ilçisi türkmen metbugat wekilleri bilen duşuşyp, ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlaryny maslahatlaşdy

24 Okt. 13:04

Çeşme

2026-njy ýylyň 24-nji oktýabrynda Türkiýe Respublikasynyň Türkmenistandaky Adatdan daşary we Doly ygtyýarly Ilçisi jenap Şener Jebeji Ilçihananyň resmi rezidensiýasynda türkmen köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri bilen tanyşlyk ertirlik naharyny gurady. Duşuşyk dostlukly we işjeň ýagdaýda geçirilip, iki ýurduň arasyndaky köpýyllyk hyzmatdaşlygy, medeni-ynsanperwer baglanyşyklary hem-de syýahatçylyk ugry boýunça gazanylan sepgitleri jemlemäge we täze bilelikdäki taslamalary maslahatlaşmaga giň mümkinçilik döretdi.

Dostlukly duşuşygyň dowamynda Ilçi Şener Jebeji metbugatyň ýurtlaryň we halklaryň arasyndaky köprüleri berkidýän hem-de dostlukly gatnaşyklary geljege ugrukdyrýan iň güýçli sütünleriň biridigini aýratyn belledi. Şol bir wagtda ol TRT-niň Aşgabatdaky wekilhanasynyň köp ýyllaryň dowamynda alyp barýan işleriniň we «TRT Awaz» teleýaýlymynyň bütin türki dünýäsine ugrukdyrylan alyp berişleriniň bu ugurda nusgaly mysaldygyny nygtady. Ilçi Türkmenistanyň döwlet we hususy habar beriş serişdeleri bilen ýakyn hyzmatdaşlygy mundan beýläk hem işjeňleşdirmäge açykdyklaryny beýan etdi.

Duşuşykda soňky döwürde Türkmenistanyň habar beriş serişdeleriniň wekilleri üçin Türkiýe Respublikasynda guralan netijeli saparlar we kabul ediş maksatnamalary barada giňişleýin maglumat berildi. Hususan-da, 2026-njy ýylyň 28-nji sentýabry – 4-nji oktýabry aralygynda Türkiýäni Ösdürmek Agentligi (TGA) tarapyndan Gaziantepde we Şanlyurfada türkmenistanly iki žurnalist kabul edildi. Olar 30-njy sentýabr – 4-nji oktýabr aralygynda Şanlyurfa howa menzilinde geçirilen «TEKNOFEST» awiasiýa, kosmos we tehnologiýalar halkara festiwalynyň çärelerine ýakyndan gatnaşdylar.

Mundan başga-da, TGA hem-de «Türk howa ýollary» (THY) kompaniýasynyň Aşgabat wekilhanasynyň hyzmatdaşlygynda, Türkiýäniň Ilçihanasynyň goldamagynda 2026-njy ýylyň 10–14-nji oktýabry aralygynda 11 adamdan ibarat türkmen wekiliýeti (10 metbugat wekili we ýerli işgär) Çanakkale we Balykesir welaýatlaryna sapar etdi. Žurnalistler saparyň çäklerinde Zeýtun ýagy muzeýinde, Kaz daglarynda, Assos hem-da Troýa gadymy şäherlerinde, Troýa muzeýinde, Gelibolu taryhy zolagynda we Çanakkala şehitleriniň ýadygärliginde bolup, sebitiň baý taryhy-medeni mirasy bilen tanyşdylar. Umumylykda, 2023–2026-njy ýyllarda geçirilen 14 sany kabul ediş maksatnamasynyň çäklerinde Türkmenistandan jemi 84 adam Türkiýäniň dürli sebitlerinde myhmançylykda boldy.

Iki ýurduň arasyndaky syýahatçylyk ugry bоýunça görkezijiler hem çalt depginler bilen artýar. Maglumatlara görä, 2026-njy ýylyň ýanwar–awgust aýlarynda Türkmenistandan Türkiýä gelen myhmanlaryň sany 151 887 adama ýetip, bu görkeziji 2025-nji ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 20,46 göterim artdy. Türkiýäniň syýahatçylyk pudagy hem global derejede uly üstünlikleri gazanýar: 2017-nji ýylda dünýäde iň köp syýahatçy kabul eden ýurtlaryň arasynda 8-nji orunda duran Türkiýe 2024-nji ýylda 4-nji orna geçdi. Ýurt 2025-nji ýylda 64 million myhmany kabul edip, 65,2 milliard dollar girdeji bilen rekord goýan bolsa, 2026-njy ýylda 68 milliard dollar girdejä ýetmegi maksat edinýär.

Duşuşygyň soňunda Ilçi Şener Jebeji bu tanyşlyk ertirlik naharynyň geçirilen saparlary jemlemek we geljekde bilelikde ädilip bilinjek täze ädimleri maslahatlaşmak üçin örän gymmatly mümkinçilik bolandygyny tassyklady. Ol Ilçihananyň metbugat wekillerinden gelip gowuşjak ähli hyzmatdaşlyk tekliplerini seljermäge taýýardygyy hem-da bilelikdäki taslamalary amala aşyrmakdan razy boljakdygyny bilidirdi.

Şeýle hem diplomatik wekilçiligiň ýolbaşçysy Türkiýe bilen Türkmenistanyň arasyndaky gatnaşyklary täze ýokary derejä çykarjak möhüm ýokary derejeli sammitlere we ýubileý çärelerine yzygiderli taýýarlyk görülýändigini belledi. Türkiýe Respublikasynyň Prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň, Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedowyň we Türkmen halkynyň Milli Lideri, Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň berk syýasy erk-islegine daýanyp, Ilçihana ikitaraplaýyn birleşikde we iki doganlyk halkyň bähbidine hyzmatdaşlygy ähli ugurlar boýunça ösdürmek ugrundaky işlerini durnukly dowam etdirer.

‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌
‌