22-nji aprelde Astanada geçirilen Araly halas etmegiň halkara gaznasyny (AHHG) esaslandyryjy döwletleriň Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisinde guramanyň geljekki işine degişli möhüm kararlar kabul edildi. Özbegistanyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew 2027–2029-njy ýyllar aralygynda Gazna başlyklyk etmek üçin resmi taýdan saýlandy. Bu sammitde Gazagystanyň 2023–2026-njy ýyllardaky başlyklygynyň netijelerine baha berildi we Merkezi Aziýanyň ekologik howpsuzlygyny üpjün etmek boýunça täze wezipeler kesgitlenildi.

Mejlisiň dowamynda Şawkat Mirziýoýew Merkezi Aziýada suw serişdeleriniň barha azalýan şertlerinde AHHG-nyň ähmiýetiniň örän ýokarydygyny belledi. Özbek lideriniň beren maglumatlaryna görä, 2040-njy ýyla çenli Aral deňziniň howdanynda suw ýetmezçiligi iki esse artyp, ýylda 20 milliard kub metre ýetip biler. Bu ýagdaý diňe bir ekologiýa däl, eýsem sebitiň oba hojalygy, energetika ulgamy we durmuş durnuklylygy üçin düýpli töwekgelçilikleri ýüze çykarýar.

Sammitiň netijeleri boýunça taraplar Astana Beýannamasyna we birnäçe möhüm çözgütlere gol çekdiler. Täze kabul edilen taryhy kararlaryň biri hem 26-njy marty «Aral deňziniň, Amyderýanyň we Syrderýanyň halkara güni» diýip yglan etmek bilen baglydyr. Bu sena sebitiň esasy suw arterýalaryna dünýä jemgyýetçiliginiň ünsüni çekmek we ekologiýa medeniýetini ýokarlandyrmak üçin täze platforma bolar.

Gyrgyzystanyň, Gazagystanyň, Täjigistanyň we Türkmenistanyň döwlet Baştutanlarynyň gatnaşan bu duşuşygy sebitdäki hyzmatdaşlygyň durnuklydygyny ýene bir gezek subut etdi. 2027-nji ýyldan başlap, Gaznadaky başlyklygyň Özbegistana geçmegi Aral sebitini sagdynlaşdyrmak we suw tygşytlaýjy tehnologiýalary ornaşdyrmak boýunça bilelikdäki taslamalaryň täze tapgyryna badalga berer. Bäş döwletiň liderleri sebitiň durmuş-ykdysady abadançylygy ugrunda tagallalary utgaşdyrmaga taýýardyklaryny tassykladylar.