Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Halkara ylym-tehnologiýa parkynyň Biotehnologiýalar barlaghanasynyň hünärmenleri ahalteke atlarynyň tüýüne mahsus bolan metal öwüşginli lowurdynyň emele geliş mehanizmlerini anykladylar. Elektron neşirleriň habar bermegine görä, hünärmenler bu täsin tebigy hadysanyň esasynda ýatan biohimiki ugurlary ylmy taýdan esaslandyryp, oňa barlaghana şertlerinde takyk baha bermegiň täze usulyýetini işläp taýýarladylar. Conducted barlaglar gyl gurluşynyň komponentleriniň özara täsirini doly aýan etdi.

Ylmy açyşa görä, ahalteke bedewleriniň özboluşly şöhle saçmagyna keratin matriksi, lipid toplumy we mikroelementleriň durnukly deňagramlylygy sebäp bolýar we olar bilelikde «biologik linza» effektini döredýärler. Beloklaryň gidrolizini we minerallaryň barlagyny özünde jemleýän täze usul arkaly keratiniň ýokary derejesiniň hem-de lizin we alanin aminokislotalarynyň dykyzlygy üpjün edýändigi subut edildi. Gyllaryň ýylmanaklygy hem-de sink we mis elementleriniň mukdary pigmentasiýanyň derejesine we şöhlelendirilişine göni täsir edýär.

Altyn Rahmanowa, Durdymyrat Gadamow we Töre Garlyýew dagynyň awtorlyk tassyknamasyny alan bu ylmy taslamasy esasynda dünýäde ilkinji gezek ahalteke atlarynyň esasy reňkleri bolan gara, çal, dor we mele reňkler üçin sanly biohimiki profiller döredildi. Bu ylmy gural halkara atçylyk bäsleşiklerinde we sergilerinde adaty göz bilen baha bermek dästürini barlaghana görkezijileri bilen çalşyrmaga we subýetkiw adam faktoryny aradan aýyrmaga şert döredýär.

Täze usulyň diňe bir seleksiýa barlaglarynda däl, eýsem häzirki zaman weterinariýasynda we zootehniýada hem giňden ulanylmagyna garaşylýar. Biohimiki görkezijiler meşhur tohumyň genetiki potensialyny gorap saklamaga, bedewleri saklamagyň we iýmitlendirmegiň şertlerine obýektiw baha bermäge, şeýle hem olaryň zerur bolan daşky gözellik aýratynlyklaryny ösdürmek üçin iýmit rasionyny talabalaýyk kadalaşdyrmaga mümkinçilik berer.