Oýun sanawy

Gazagystanda nebitiň we gazyň çykarylyşy üç aýda 20 göterime golaý azaldy

17 Aprel. 07:47

Çeşme

Gazagystanyň energetika pudagynda 2026-njy ýylyň ilkinji çärýeginde önümçilik görkezijileriniň ep-esli peselendigi hasaba alyndy. Ýurduň degişli ministrliginiň berýän resmi maglumatlaryna görä, ýanwar we mart aýlarynyň aralygynda nebit we gaz kondensatynyň çykarylyşy geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende takmynan 20 göterim azaldy. Hasabat döwründe jemi 19,7 million tonna çig mal alyndy, bu bolsa pudakda belli bir bökdençlikleriň dörändigini görkezýär.

Harytlyk nebitiň daşary bazarlara iberilmegi hem önümçilik bilen baglylykda peselme görkezdi. Üç aýyň dowamynda eksport edilen nebitiň mukdary 15,3 million tonna deň bolup, bu görkeziji 2025-nji ýyldaky derejäniň bary-ýogy 80,5 göterimine barabardyr. Eksportyň göleçer peselmegi ýurduň walýuta girdejilerine we halkara şertnamalaýyn borçnamalaryna hem öz täsirini ýetirip biler.

Energetika ministrligi pudakdaky bu ýagdaýyň sebäplerini anyklady. Esasy faktorlaryň biri hökmünde Hazar turbageçiriji konsorsiumynyň (KTK) işindäki tehniki we logistiki bökdençlikler görkezilýär. Şeýle hem ýurduň iň iri nebit ýatagy bolan Tengizdäki önümçilik ýagdaýlary umumy görkezijileriň pese düşmegine gönüden-göni täsir etdi.

Häzirki wagtda Gazagystanyň hökümeti önümçilik kuwwatlyklaryny dikeltmek we turbageçiriji arkaly daşalýan ýükleriň durnuklylygyny üpjün etmek boýunça degişli çäreleri amala aşyrýar. Bilermenler ýylyň dowamynda ýataglardaky abatlaýyş we kadalaşdyryş işleriniň tamamlanmagy bilen, görkezijileriň gaýtadan ösüşe geçmegine garaşýarlar.

















Özbegistanyň Senaty latyn ýazuwyna adamlaryň geçmegini göz öňünde tutýan täze elipbiý taslamasyny tassyklady

10 Sen. 16:31

Çeşme

Özbegistanyň Parlamente degişli Senaty latyn ýazuwyna esaslanýan özbek elipbiýiniň gutarnykly görnüşini kabul etdi. Ýurtda ozal ulanylan 26 harpdan we 3 harp birikmesinden ybarat bolan ulgamyň deregine indi 28 harp we bir apostrof belgisi ulanylar. Täze kanun Özbegistanyň Prezidenti tarapyndan gol çekilenden soňra resmi taýdan güýje girer.

Bu dil özgertmesi umumy türki elipbiý standartyna ýakynlaşmak hem-de harplaryň ýazylyşyny ýeňilleşdirmek maksady bilen amala aşyrylyp, goşa harplaryň deregine «Ş», «Ç», «Ö» we «Ğ» ýaly ýörite simwollar girizildi. Şeýle hem «ng» harp birikmesi elipbiýden aýrylyp, onuň sesi gepleşik dilinde saklanyp galar. Senatyň bellemegine görä, bu ädim özbek diliniň sanly gurşawda we internet torunda giňden ulanylyşyny aňsatlaşdyrar.

Milli ýazuw ulgamyny kämilleşdirmek çäresi raýatlara hem-de döwlet edaralaryna oňat şertleri döretmek bilen tapgyrlaýyn amala aşyrylar. Resmi resminamalar, milli pul birligi hem-de okuw kitaplary haýallatman çalşyrylmazdan, adaty tertipde öz hereketini dowam eder. Raýatlaryň pasportlary we şahsy resminamalary bolsa möhleti tamamlanandan soň täzelener.

Ýatladyp geçsek, Özbegistanda latyn elipbiýine geçmek baradaky ilkinji kararmyza 1993-nji ýylda gol çekilipdi. Häzirki günde ýurtda kirill we latyn ýazuwlary bilelikde ulanylyp gelinýär. Täze tassyklanan reformanyň netijesinde umumy türki dünýäsiniň ýazuw standartlaryna doly geçmek üçin 33 ýyl töweregi wagt gerek boldy.