Oýun sanawy


Aşgabatda Garagum derýasynyň ugrunda döwrebap suw akymyny sazlaýjy desga açyldy
02 Iýul. 09:44Paýtagt Aşgabat şäherinde Garagum derýasynyň akymynyň ugrunda gurlan täze döwrebap suw akymyny sazlaýjy-bekleýji gidrotehniki desganyň resmi açylyş dabarasy boldy. Türkmen döwlet habarlar agentliginiň (TDH) ýaýradan resmi maglumatyna görä, 1-nji iýulda ulanylmaga berlen bu desga sebitiň suw serişdelerini netijeli dolandyrmakda möhüm wezipäni ýerine ýetirer. Bu täze inženerçilik desgasy esasan paýtagtyň durmuş-hojalyk ulgamyny kämilleşdirmäge hem-de ilatyň agyz suw üpjünçiliginiň durnuklylygyny has-da ýokary götermäge gönükdirilendir.
Maliýe we gurluşyk şertlerine laýyklykda, bu gidrotehniki taslama Aşgabat şäher häkimliginiň ýörite buýurmasy esasynda «Interbudmontaž» kompaniýasy tarapyndan gurlup, bellenilen möhletde doly tamamlandy. Täze desganyň inženerçilik we amaly kuwwatyna aýratyn üns berlip, onuň maksimun suw geçirijilik ukyby sekuntda 181 kub metre deň bolup durýar. Bu görkeziji paýtagt sebitine gelýän suw akymlaryny we derýanyň derejesini islendik pasylda kadaly tertipde saklamaga amaly şert döredýär.
Häzirki zaman tehnologik talaplara laýyklykda gurlan gidrotehniki desganyň ähli amaly we önümçilik işleri dolulygyna awtomatik ýagdaýda ýerine ýetirilýär hem-de dispetçerler tarapyndan dolandyrylýar. Suw akymyny bölekleýjinoramlara bölýän ýörite suw gatlalaryny durnukly ýagdaýda dolandyrmak işi bolsa döwrebap sanly gözegçilik ulgamynyň we elektromehaniki enjamlaryň kömegi bilen sazlaşykly amala aşyrylýar. Bu sanly ulgam guraly emele gelip biljek adatdan daşary ýagdaýlaryň hem öňüni almaga ukyplydyr.
Täze açylan durmuş-hojalyk toplumynyň içerki düzümine ätiýaçlyk dizel-generatory bilen kämil derejede üpjün edilen durnukly dispetçer nokady girýär. Şeýle-de taslamanyň çäklerinde wezipeleri utgaşdyrmak maksady bilen, bu nokat «Garagumderýa» önümçilik birleşiginiň umumy aragatnaşyk toruna göni birikdirildi. Toplumyň çäginde ýerasty ýörite suw howdanlary, ýokary kuwwatly suw sorujy beketler hem-de desga durnukly elektrik energiýasyny berýän ýörite elektrik beketleri hem gurlup ulanmaga berildi.
Dabaraly çäräniň dowamynda oňa gatnaşan resmi myhmanlar we hünärmenler täze gidrotehniki desganyň ähli mümkinçilikleri we tehnologik gurluşygy bilen ýakyndan tanyşdylar. Taslamanyň gurluşyk-gurnaýyş işlerinde aýratyn zähmet gahrymançylygyny we tapawutly netijeleri görkezen öňdebaryjy gurluşykçylara we inženerlere Türkmenistanyň Prezidentiniň adyndan gymmat bahaly ýadygärlik sowgatlary dabaraly ýagdaýda gowşuryldy.
Şeýle hem okanyň


Öte gyzgyn çaý we kofe içmek gyzylödek düwnüginiň ýüze çykmak töwekgelçiligini ýokarlandyrýar
Bugün 09:10Oksford uniwersitetiniň alymlarynyň 14 ýylyň dowamynda 1 milliona golaý adamyň maglumatlaryny seljerip geçiren barlaglaryna görä, örän gyzgyn çaýy we kofäni yzygiderli içmek gyzylödek düwnüginiň döremek töwekgelçiligini üç esse ýokarlandyryp biler. Düwnük keselini öwrenmek boýunça halkara agentligi tarapyndan 65℃ we ondan hem ýokary bolan içgiler örän gyzgyn diýlip klassifikasiýa edilýär. Günde alty we ondan köp çüýşeli şeýle içgileri kabul etmek gyzylödegiň tekiz öýjükli karsinomasynyň ýüze çykmak ähtimallygyny ep-esli artdyrýar.
Barlagyň awtorlarynyň biri, iýmit epidemiologiýasy boýunça hünärmen Keren Papýe adamlaryň köplenç içgileri 50–60°C temperaturada içýändigini we içgini içmek oňaýsyzlyk döredýän bolsa, onuň biraz sowamagyna garaşmalydygyny maslahat berýär. Şeýle hem ol gyzgyn içgilerden başga-da çilim çekmegiň, alkogol kabul etmegiň we semizligiň gyzylödek düwnüginiň esasy töwekgelçilik faktorlary bolmagynda galýandygyny ýatlatdy.