Oýun sanawy


Türkmenistanyň günbatarynda arheologlar gadymy oguz toplumyny ýüze çykardylar
25 Iýul. 05:58Türkmenistanyň Balkan welaýatynda geçirilen arheologik gazuw-agtaryş işleriniň netijesinde irki orta asyrlara degişli täze taryhy ýadygärlik ýüze çykaryldy. Gözli Ata kümmetiniň golaýynda ýerleşýän bu ýadygärlik gadymy oguz toplumynyň bir bölegi hökmünde kesgitlenildi diýip, «Türkmenistan» gazetinde habar berilýär.
Toplumyň merkezinde adam kellesiniň şekili oýulyp tüňňiledilip tüňňiledip çekilen (barelyefli) basgançak görnüşindäki mazar daşy ýerleşýär. Uzynlygy 129 santimetr, ini 27 santimetr, beýikligi bolsa 44 santimetr bolan bu mazar daşy alymlaryň çaklamalaryna görä, sebitde yslamyň irki döwürlerinde ýaşap geçen ruhy halypalaryň birine degişlidir.
Mazar daşynyň ýanynda berkidiji üçin niýetlenen iki deşikli daş plita hem tapyldy. Daşa oýulyp salnan ganat şekilindäki nagyş sopuçylyk däplerine mahsus nyşanlaryň biri bolup, şeýle nagyşlar Türkmenistanyň günbatar welaýatynyň halyçylyk sungatynda hem giňden ulanylýar. Bu möhüm gazuw-agtaryş işleri Türkmenbaşy etrabynyň Akguýy obasynyň ýaşaýjysy, mugallym Öregylyç Amanowyň beren бааly maglumatlary esasynda guraldy.
Şeýle hem okanyň


Öte gyzgyn çaý we kofe içmek gyzylödek düwnüginiň ýüze çykmak töwekgelçiligini ýokarlandyrýar
Bugün 09:10Oksford uniwersitetiniň alymlarynyň 14 ýylyň dowamynda 1 milliona golaý adamyň maglumatlaryny seljerip geçiren barlaglaryna görä, örän gyzgyn çaýy we kofäni yzygiderli içmek gyzylödek düwnüginiň döremek töwekgelçiligini üç esse ýokarlandyryp biler. Düwnük keselini öwrenmek boýunça halkara agentligi tarapyndan 65℃ we ondan hem ýokary bolan içgiler örän gyzgyn diýlip klassifikasiýa edilýär. Günde alty we ondan köp çüýşeli şeýle içgileri kabul etmek gyzylödegiň tekiz öýjükli karsinomasynyň ýüze çykmak ähtimallygyny ep-esli artdyrýar.
Barlagyň awtorlarynyň biri, iýmit epidemiologiýasy boýunça hünärmen Keren Papýe adamlaryň köplenç içgileri 50–60°C temperaturada içýändigini we içgini içmek oňaýsyzlyk döredýän bolsa, onuň biraz sowamagyna garaşmalydygyny maslahat berýär. Şeýle hem ol gyzgyn içgilerden başga-da çilim çekmegiň, alkogol kabul etmegiň we semizligiň gyzylödek düwnüginiň esasy töwekgelçilik faktorlary bolmagynda galýandygyny ýatlatdy.